Nowe prawo wprowadzają dwie ustawy: „O zmianach i uzupełnieniach do niektórych aktów ustawodawczych Republiki Kazachstanu dotyczących ochrony praw kobiet i bezpieczeństwa dzieci” oraz „O zmianach i uzupełnieniach do Kodeksu wykroczeń administracyjnych Kazachstanu w zakresie ochrony praw kobiet i bezpieczeństwa dzieci”.
– Każda poprawka może być nazwana imieniem dziecka lub kobiety, które zginęły w wyniku przemocy. Dzieciństwo powinno być szczęśliwe i bezpieczne. A te przepisy stanowią ważny krok na drodze do realizacji tego celu – zauważa Dinara Zakijewa.
Przyjęte przez obie izby kazachstańskiego parlamentu oraz konsultowane z organizacjami pozarządowymi i działaczami na rzecz praw człowieka przepisy to pierwsze tak nowatorskie środki ochrony w regionie Wspólnoty Niepodległych Państw.
Nowy wymiar kar
Ustawy wprowadzają ponad 70 poprawek, które pozwalają stworzyć system chroniący rodziny i dzieci, wdrożyć narzędzia prewencyjne oraz zaostrzyć kary za wszelkie przejawy przemocy wobec dzieci.
Skazanym za pedofilię lub zabójstwo dziecka grozi dożywocie. Odpowiedzialność karną poniosą ci, którzy podżegają lub w jakikolwiek sposób przyczyniają się do samobójstwa oraz osoby dopuszczające się molestowania seksualnego nieletnich. Nowe prawo zaostrza kary za porwanie i bezprawne pozbawienie wolności dzieci i młodzież, a pobicie kwalifikuje jako przestępstwo.
Kazachstan wprowadził też odpowiedzialność administracyjną za znęcanie się i cyberprzemoc wobec nieletnich. Co więcej, placówki oświatowe mają obowiązek niezwłocznie zgłosić organom ścigania wszelkie nielegalne czyny popełnione przez lub przeciwko nieletnim.
Kazachstan wzmacnia bezpieczeństwo dzieci. Zabronione jest usuwanie pasażerów poniżej 16. roku życia z transportu publicznego, jeśli ci nie są w stanie zapłacić za przejazd.
Centrum kontaktowe i ośrodki wsparcia
Wprowadzone w ostatnim czasie przepisy wspierają również powstanie nowych instytucji. Kazachstańscy decydenci stworzyli podstawy prawne dla funkcjonowania centrum kontaktowego zajmującego się sprawami rodzinnymi oraz ochroną praw kobiet i dzieci. Ponadto organy rządowe zostały zobowiązane do współpracy i informowania centrum o działaniach podjętych po rozpatrzeniu zgłoszeń obywateli. Uchwalono też przepisy, na podstawie których zostaną utworzone ośrodki wsparcia rodzin, w których pomoc znajdą ofiary przemocy domowej.
Zmiany dotyczą też sfery małżeńskiej i rodzinnej. Wzmacniają instytucję małżeństwa, ojcostwa i macierzyństwa. Co więcej, dzieci powinny mieć zapewnione wychowanie moralne i duchowe, w którym jest przestrzeń na poszanowanie wartości uniwersalnych, narodowych, tradycyjnych, kulturowych i rodzinnych.
Nowe prawo to jeden ze środków wdrażanych w ramach ogólnokrajowej kampanii zainicjowanej przez prezydenta Kasyma-Żomarta Tokajewa podczas tegorocznego Kurułtaju Narodowego (Zgromadzenia Narodowego). Jej celem jest zwalczanie pięciu wad społeczeństwa, w tym przemocy domowej, zastraszania i agresji. O zaostrzenie kar za przemoc wobec kobiet i dzieci prezydent apelował również w swoich orędziach do narodu kazachskiego w marcu 2022 r. oraz we wrześniu 2023 r.